Interpelacje sejmowePiata Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji finansowej kadry zawodowej żołnierzy WP w reprezentacyjnych zagranicznych placówkach MON

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów na interpelację pań posłanek Izabelli Sierakowskiej i Danuty Waniek w sprawie sytuacji finansowej kadry zawodowej żołnierzy Wojska Polskiego w zagranicznych placówkach MON (5015), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Nowelizacja rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie wynagrodzenia i świadczeń przysługujących pracownikom polskich placówek dyplomatycznych i konsularnych, dokonana w sierpniu br., wprowadziła z datą wsteczną - od 1 maja br. - nową, wyższą stawkę wynagrodzenia bazowego (grupa zaszeregowania IXb pracowników placówek w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej). Stosownie do § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia minister właściwy ds. zagranicznych oraz minister właściwy ds. gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym ds. pracy w październiku br. ustalili tabele miesięcznych wynagrodzeń walutowych pracowników polskich placówek dyplomatycznych i konsularnych w poszczególnych krajach (decyzje od nr 1/2000 do 106/2000 z dnia 10 października 2000 r. ministrów spraw zagranicznych i gospodarki w sprawie zmiany wysokości wynagrodzenia walutowego pracowników polskich placówek dyplomatycznych i konsularnych w poszczególnych krajach). Realizacja tego rozporządzenia spowoduje podwyżki uposażenia żołnierzy pełniących służbę w organizacjach i dowództwach międzynarodowych o ok. 18,5%.

   Do poprawy wynagrodzeń żołnierzy służących poza granicami kraju zmierzają także przyjęte przez Radę Ministrów 5 grudnia br. rozporządzenia regulujące kwestie pełnienia służby poza granicami państwa oraz uposażenia i innych należności przysługujących żołnierzom zawodowym z tego tytułu. Zgodnie z nimi żołnierze wyznaczeni na stanowiska służbowe w polskich przedstawicielstwach wojskowych przy międzynarodowych organizacjach i strukturach wojskowych oraz w tych organizacjach i strukturach otrzymywać będą połowę uposażenia oraz inne należności przysługujące im w kraju z tytułu pełnienia czynnej służby wojskowej na ostatnio zajmowanym stanowisku.

   Jeśli chodzi o poruszony w wystąpieniu pań posłanek problem szeregowych i kaprali służących w NATO, to muszę przyznać, iż rzeczywiście resort musiał zapomnieć uregulować tę kwestię. Obecnie w związku ze skróceniem okresu zasadniczej służby wojskowej do 12 miesięcy nie planuje się wysyłać żołnierzy tej kategorii na stanowiska poza granicami kraju. Wykorzystywać się będzie natomiast żołnierzy zasadniczej służby nadterminowej. Prawne możliwości stworzą przyjęte przez rząd 5 grudnia br. rozporządzenia.

   Odnośnie do problemu mieszkań niech mi wolno będzie poinformować, że zakwaterowanie żołnierzy reguluje ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a organem wykonawczym w zakresie gospodarki mieszkaniowej jest Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, wobec której zwierzchni nadzór sprawuje minister skarbu państwa. Prawo żołnierza do kwatery jest realizowane przez przydział jej w odpłatne użytkowanie lub przez wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (art. 24 i 36 ww. ustawy). Natomiast pracownicy polskich placówek dyplomatycznych i urzędów konsularnych nie mają uprawnień do otrzymywania kwater funkcyjnych, jak również nie otrzymują z tego tytułu żadnych środków na pokrycie świadczeń związanych z kwaterami w kraju. Ponadto o tym, czy ktoś pozostawia w Polsce mieszkanie i musi ponosić koszty z tego tytułu, czy też zdaje przysługujący mu lokal, decyduje nie to, czy jest on cywilem, czy żołnierzem, lecz tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Jeśli jest to mieszkanie własnościowe, to i jedni, i drudzy mogą je wynajmować.

   W zakresie finansowej i logistycznej obsługi polskich przedstawicielstw poza granicami kraju oraz żołnierzy pełniących służbę w strukturach Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego po przeanalizowaniu problemu podjąłem decyzję o wykorzystaniu do tego Zakładu Budżetowego ˝Wojskowe Misje Pokojowe˝ (ZBWMP). W myśl aktualnie obowiązujących przepisów ZBWMP odpowiada za rozliczenia finansowe z Sekretariatem ONZ i prowadzi pełną obsługę finansową oraz koordynuje zabezpieczenie logistyczne polskich kontyngentów wojskowych w misjach pokojowych ONZ (UNIFIL i UNDOF) oraz samego ZBWMP. Ze względu na doświadczenie zdobyte na tym polu w 1993 r. ZBWMP powierzono dodatkowo prowadzenie obsługi finansowej i koordynację zabezpieczenia logistycznego polskich jednostek wojskowych w misjach sojuszniczych NATO oraz ćwiczeń zgrywających w ramach SFOR i KFOR. Warunkiem koniecznym do realizacji przez ZBWMP zadań zabezpieczenia logistycznego polskiego personelu w przedstawicielstwach oraz strukturach NATO jest przebudowa jej struktur, co pozwoliłoby uniknąć konieczności powoływania do życia kolejnej instytucji Ministerstwa Obrony Narodowej. Innym argumentem przemawiającym za przyjęciem zaproponowanego rozwiązania jest możliwość natychmiastowego organizowania niezbędnych struktur w oparciu o już istniejącą i sprawnie funkcjonującą instytucję.

   Problem ubezpieczeń żołnierzy jest rozwiązany w ten sposób, że żołnierzom wyznaczonym do pełnienia służby poza granicami państwa przysługuje, na koszt Ministerstwa Obrony Narodowej, ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków zaistniałych w czasie pełnienia służby poza granicami państwa, wskutek których nastąpiło uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub śmierć żołnierza. Dokonuje się tego według zasad obowiązujących pracowników polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych. Ubezpieczenie to obowiązuje również w czasie odbywania przez nich podróży służbowych w rejony toczących się konfliktów zbrojnych.

   Pragnę zapewnić pana marszałka i panie posłanki, że Ministerstwo Obrony Narodowej czyni wszystko, co jest w jego możliwościach, aby żołnierze zawodowi pełniący służbę w strukturach NATO mogli ją pełnić godnie. Dlatego też nie zgadzam się z twierdzeniem pań posłanek, że ˝sytuacja finansowa przedstawicieli Wojska Polskiego w najwyższych organach NATO naraża na szwank obraz Polski jako kraju aspirującego do pełnoprawnego partnerstwa w strukturach zjednoczonej Europy˝. Żołnierze zawodowi służący w organizacjach i dowództwach międzynarodowych są bowiem wynagradzani według tych samych zasad, co pracownicy polskich placówek dyplomatycznych i konsularnych. Ponadto szefowie placówek wojskowych dysponują wyższymi funduszami reprezentacyjnymi niż ambasadorowie.

   Natomiast osobnym zagadnieniem, mającym konotacje historyczne, jest podniesiony w interpelacji zarzut niemożności zapewnienia omawianej grupie oficerów Wojska Polskiego przez państwo i Ministerstwo Obrony Narodowej porównywalnego do innych państw NATO poziomu życia. Niech wolno mi będzie w tym miejscu wyrazić zdziwienie takim postawieniem sprawy, bowiem truizmem jest stwierdzenie, że istnieją zasadnicze różnice między potencjałem Polski a innych członków NATO. Polska w 1998 r. osiągnęła 38% średniego poziomu PKB na jednego mieszkańca (liczonego wg siły nabywczej) w krajach Unii Europejskiej. Zatem nieuzasadnione metodologicznie wydaje się ˝mechaniczne˝ porównywanie oficera WP z jego odpowiednikiem z Bundeswehry lub armii brytyjskiej.

   W tej sytuacji jedynie konsekwentne działania prorozwojowe mogą przynieść zdecydowaną poprawę. Niewątpliwą szansą jest również wejście Polski do UE. Rząd RP oraz Sejm i Senat podjął zdecydowane kroki w tym względzie. Spodziewane efekty, jak i poniesione w procesie akcesyjnym koszty, zostały zawarte, o czym zapewne wiadomo paniom posłankom, w przesłanym na ręce pana marszałka przez prezesa Rady Ministrów w dniu 30 lipca 2000 r. Raporcie w sprawie korzyści i kosztów integracji Rzeczypospolitej Polskiej z Unią Europejską (druk nr 2134), co stanowi realizację uchwały Sejmu RP z dnia 18 lutego br.

   Pozwolę sobie wyrazić nadzieję, iż powyższe wyjaśnienia uznane zostaną za wystarczające.

   Łączę wyrazy szacunku

   Minister

   Bronisław Komorowski

   Warszawa, dnia 8 grudnia 2000 r.